Tán chuyện về Oscar

Bài viết từ năm 2011-2012.

Nếu vào khoảng tháng Hai chúng ta tưng bừng đón Tết, thì ở Hollywood cũng đông vui như trảy hội. Đơn giản vì đó là khoảng thời gian bắt đầu cho hàng loạt các sự kiện và lễ trao giải điện ảnh, trong đó danh giá và được mong đợi nhất chắc chắn là Lễ trao giải Oscar. Nhân sự kiện đình đám này, cùng tán chuyện quanh giải thưởng này nhé!

1. Oscar, anh là ai??? 

Cho đến tận bây giờ, nhiều người vẫn cho rằng mỗi năm Hollywood có hai giải thưởng quan trọng: OscarGiải thưởng của Viện Hàn Lâm Nghệ thuật và Khoa học Mĩ; sự thật là, hai giải thưởng này chỉ là một. Nói cách khác, Oscar chỉ là nghệ danh nổi tiếng thay cho cụm từ Giải thưởng Viện Hàn Lâm quá nghiêm túc ( và tẻ nhạt!) mà thôi.

Giải thưởng Oscar và Viện hàn lâm chỉ là một
Giải thưởng Oscar và Viện hàn lâm chỉ là một

Vào một buổi tối năm 1927, những nhân vật quan trọng nhất Viện đã ngồi lại ăn tối với nhau tại phòng khiêu vũ Crystal, khách sạn Biltmore, Los Angeles. Bữa tối xoay quanh vấn đề : làm thế nào để vinh danh những đóng góp to lớn của các nghệ sĩ cho Nghệ thuật thứ Bảy? Sau khi nhất trí về một giải thưởng thường niên, nhóm người này lại tiếp tục suy nghĩ về một-cái-gì-đó thật đặc biệt tặng cho những ai lên nhận giải. Chỉ đạo nghệ thuật của MGM bấy giờ, Cedric Gibbons, đã vẽ lên giấy hình một hiệp sĩ đứng trên cuộn phim, tay cầm Thập tự kiếm đâm thẳng xuống. Hình vẽ sau đó được chuyển sang cho nhà điêu khắc George Stanley để tạo hình hoàn chỉnh cho chàng hiệp sĩ.

Vậy còn tên của anh ấy thì sao? Chuyện lại kể rằng trong một lần trao giải nọ, người thủ thư của Viện, Margaret Herrick, đã nhìn những bức tượng vàng và thốt lên “Ôi giống chú Oscar nhà tôi quá!”. Cái tên bỗng chốc được lan truyền, và đến khi được nhà báo Sidney Skolsky  sử dụng trong một bài viết về nữ diễn viên huyền thoại Katharine Hepburn thì nó chính thức trở thành nickname của giải thưởng. Một Hiệp sĩ mang tên Oscar đã ra đời như thế đấy.

Tiệc Oscar 1960
Tiệc Oscar 1960

Oscar có thân hình cực kì cân đối với cân nặng 8.5 pounds (gần 4kg) và chiều cao 13.5 inch (khoảng 34.3cm). Và đó có thực sự là “tượng vàng” không nhỉ? Thực tế bức tượng là hợp kim thiếc và mạ VÀNG THẬT 24 kara bên ngoài. Trong Chiến tranh thế giới II, do thiếu kim loại, tượng Oscar được làm bằng… thạch cao và quét sơn vàng. Nhưng bạn không cần tiếc thay cho những người xui xẻo nhận giải thời gian này, bởi ngay sau cuộc chiến, Viện Hàn lâm đã cực kì công bằng khi gọi họ trở lại để… đổi lấy tượng vàng.

Hiệp sĩ Oscar khá là… đẹp trai ^^
Hiệp sĩ Oscar khá là… đẹp trai ^^

Đã hơn 80 năm kể từ bữa tối định mệnh ấy. Lúc đó, ai mà biết được, Oscar sẽ bước sang tuổi 83 vào tháng Hai năm nay, và đang ngày càng chứng tỏ vai trò cực kì quan trọng của mình trong Nghệ thuật thứ Bảy.

2. Làm thế nào để “rinh” Oscar về?

Một chiếc phong bì lịch thiệp dán kín được đưa lên, kéo theo ánh mắt hàng vạn người. Khán phòng nín thở. Người trao giải cũng hồi hộp mở ra và bắt đầu “And the winner is…”. Ai đó đứng lên bật khóc vì sung sướng, trong khi ở dưới có người buông thõng cái cười nuối tiếc. Đằng sau những khoảnh khắc trao giải thiêng liêng như thế, việc chọn lựa người chiến thắng đã diễn ra thế nào?

Ai sẽ rinh được một “chú” mang về???
Ai sẽ rinh được một “chú” mang về???

Mỗi năm bắt đầu từ tháng Mười một, cuộc chạy đua cho Oscar đã bắt đầu, căng thẳng và thu hút truyền thông chẳng kém gì… bầu cử Tổng thống.

Thông báo đề cử Oscar
Thông báo đề cử Oscar

Vì với Oscar, mọi nỗ lực “đi cửa sau” đều không thể, nên các hãng sản xuất ganh đua bằng mọi chiêu thức để đảm bảo hội đồng chấm giải có thể xem được phim của họ: tổ chức chiếu phim đặc biệt cho thành viên của Viện, trao đặc quyền tham gia các hoạt động tài chính của bộ phim, gửi DVDs… Những hạng mục như Đạo diễn xuất sắc, Diễn viên xuất sắc… đều được chọn bởi chính các Đạo diễn hoặc diễn viên, bởi lẽ đồng nghiệp với nhau có thể thẩm định chính xác hơn nhiều. Riêng hạng mục Phim xuất sắc thì ai cũng được bỏ phiếu. Các phiếu kín được chuyển về nơi kiểm phiếu; cuối cùng, một bản danh sách đề cử sẽ được công bố vào đúng 5h30 phút sáng, tuần thứ ba của tháng Một tại Nhà hát Samuel Goldwyn, Beverly Hills. Quả là một quy trình kín bưng, khiến ai ai cũng phải tò mò, thấp thỏm chờ đợi những cái tên được xướng lên.

Tất cả hướng về Oscar
Tất cả hướng về Oscar

6

Giai đoạn cuối cùng, hơn 6000 thành viên của Viện tham gia bỏ phiếu kín; những phiếu này được gửi về PricewaterhouseCoopers – một công ty phụ trách kiểm toán cho Hollywood; kết quả cuối cùng sẽ được in ra, đặt trong phong bì niêm kín, cho tiếp vào hai cặp đen khóa chặt. Tuyệt đối không được mở ra cho đến khi trao giải. Vậy là việc các diễn viên ngơ ngác, mừng vui đến phát khóc vì bất ngờ lúc lên nhận giải là thật rồi!

Kathryn Bigelow khóc khi nhận giải Đạo diễn xuất sắc Oscar 82nd
Kathryn Bigelow khóc khi nhận giải Đạo diễn xuất sắc Oscar 82nd
Geoffrey Fletche xúc động nhận giải Kịch bản chuyển thể xuất sắc nhất
Geoffrey Fletche xúc động nhận giải Kịch bản chuyển thể xuất sắc nhất

3. Anh em song sinh của Oscar – Razzies

Oscar không phải là sự kiện điện ảnh đình đám duy nhất trong dịp này. Có ít nhất hai giải thưởng nữa đón đường cho Oscar và cũng ồn ào không kém: Quả cầu vàng (Golden Globe) và Mâm xôi vàng (Golden Raspberry). Giải thưởng của hiệp hội báo chí Hollywood có lượng theo dõi nhiều thứ ba tại Bắc Mỹ (chỉ sau OscarGrammy) và rất có uy tín, song đối với những người hài hước, Mâm xôi vàng mới là thú vị hơn cả.

Biểu tượng của Golden Raspberry (Mâm xôi vàng)
Biểu tượng của Golden Raspberry (Mâm xôi vàng)

Hiếm nơi nào trên thế giới này ngoài Hollywood, người ta lại có một giải thưởng để chọn ra những sản phẩm tệ nhất như thế. Càng gây chú ý ‎hơn khi mà mỗi năm, những nhân vật và tác phẩm được xướng tên đều tiếng tăm ầm ĩ. Madonna, Mariah Carey, Britney Spears, Spice Girls… cho đến các diễn viên thứ thiệt Cameron Diaz, Jessica Alba, Jack Black, Sandra Bullock…, thậm chí… Cựu Tổng thống George Bush đều từng  nếm mùi cay đắng của quả mâm xôi.

John Wilson – người sáng lập giải thưởng Mâm xôi vàng
John Wilson – người sáng lập giải thưởng Mâm xôi vàng
Danh sách đen của Razzies
Danh sách đen của Razzies
Britney Spears trong phim đề cử Mâm xôi vàng Crossroad
Britney Spears trong phim đề cử Mâm xôi vàng Crossroad
Madonna cũng từng nhận giải chứ kém gì???
Madonna cũng từng nhận giải chứ kém gì???
Sandra Bullock nhận tượng Mâm xôi vàng và Oscar chỉ trong hai ngày
Sandra Bullock nhận tượng Mâm xôi vàng và Oscar chỉ trong hai ngày
Sandra Bullock nhận tượng Mâm xôi vàng và Oscar chỉ trong hai ngày
Đến cựu Tổng thống Mỹ George Bush cũng…

Làm thế quái nào mà lại sinh ra giải thưởng kì quặc này nhỉ? Mâm xôi vàng (tên thân mật là Razzies) được sáng lập năm 1981 bởi một nhà báo tên John Wilson. Ngài Wilson có truyền thống tổ chức tiệc tại nhà cùng với một số người bạn vào đêm trao giải Oscar. Năm 1981, sau khi xem xong Oscar lần thứ 53, ông và bạn bè cùng tổ chức một “lễ trao giải” nhái lại Oscar, chỉ khác ở chỗ những người có mặt tại đó bỏ phiếu bầu ra bộ phim dở tệ nhất trong năm. Tất cả chỉ là một trò đùa, nhưng ngày hôm sau, sự kiện hài hước ấy được một số tờ báo địa phương đưa tin, trở thành lễ trao giải Mâm xôi vàng đầu tiên trong lịch sử. Và tại sao lại là Mâm xôi vàng chứ không phải là Quả chuối vàng? Cái tên này được lấy ra từ trò chơi “blowing a raspberry”, trong đó người chơi làm điệu bộ gần như là một cái bĩu môi; nó thể hiện sự mỉa mai dành cho những ứng viên nhận Mâm xôi vàng.

“Blowing a raspberry” là thế này đây!
“Blowing a raspberry” là thế này đây!

Hiện nay, Mâm xôi vàng được tổ chức đúng một ngày trước Oscar, vừa tăng tính châm biếm, lại thu hút sự chú ‎ý; chi phí đến nhận giải thưởng đều do “người chiến thắng” … tự túc. Tất nhiên chẳng diễn viên nào mong nhận quả mâm xôi mang về, nhưng họ cũng không mất lòng lắm, trái lại còn thấy thích thú. Phim vừa đoạt giải Oscar có khi chưa ai dám xem vì sợ không hiểu được; nhưng phim vừa đoạt giải Mâm xôi vàng thì ăn khách hẳn, vì ai cũng muốn biết phim dở tới cỡ nào. Như Halle Berry chẳng hạn, sẵn sàng ăn vận sang trọng đến nhận giải, và tỏ ra cực phấn khích khi lên nhận cúp Nữ diễn viên dở nhất trong Catwoman. “Đây cũng chính là những gì mà sự nghiệp của tôi cần. Tôi đã lên đỉnh cao, nay tôi lại xuống tận cùng” – vâng, cô ấy đã phát biểu như thế đấy, sau khi nhiệt tình cảm ơn đạo diễn, quay phim, sản xuất… đã tạo điều kiện để mình nhận giải này.

Halle Berry phấn khích nhận giải Mâm xôi vàng và màn phát biểu dài “từ con tim” của cô ấy
Halle Berry phấn khích nhận giải Mâm xôi vàng và màn phát biểu dài “từ con tim” của cô ấy

19 18

Như John Wilson người sáng lập từng nói “Mâm xôi vàng thực ra khiến người ta chú ‎y đến mình hơn”, giải thưởng này vừa là cách để hâm nóng tên tuổi (dù chẳng hay ho gì), vừa là lời nhắc nhở nhẹ nhàng cho các nghệ sĩ: hãy làm việc nghiêm túc hơn đi. Đề cử Razzies năm nay cũng xướng lên một loạt tên tuổi: bộ ba Twilight Robert-Kristen-Taylor, cha con nhà Cyrus, Jennifer Aniston, Ashton Kutcher, Jack Black… Họ có thể sẽ đến nhận giải, hoặc hậm hực ngồi nhà chờ báo ra sáng hôm sau. Nhưng chắc chắn tất cả đều phải cố gắng để năm sau rinh về nhà một tượng vàng Oscar, chứ không phải là quả mâm xôi vàng trị giá chưa đến 5000 đô la.

Hãy cố gắng rinh tượng vàng Oscar chứ không phải Mâm xôi vàng!
Hãy cố gắng rinh tượng vàng Oscar chứ không phải Mâm xôi vàng!

21

4. Oscar cũng từng sai lầm???

“Không có gì là hoàn hảo”, dù đó là giải thưởng Oscar danh giá. Được chọn ra bởi những thành viên Viện hàn lâm đầy uy tín, song không phải lúc nào kết quả của Oscar cũng thỏa mãn mọi người. Sau mỗi lần danh sách đề cử được đưa ra, thế nào cũng có những ‎y kiến phản bác lại; và sau khi giải thưởng được trao, sáng hôm sau sẽ có đầy những bài báo, blog… bày tỏ sự không đồng tình. Điển hình là trường hợp Oscar 1998 với cuộc chạy đua Phim xuất sắc nhất giữa “Shakespeare đang yêu” và “Giải cứu binh nhì Ryan”. Shakespeare đã chiến thắng, nhưng sau đó Viện Hàn lâm lại chịu không ít áp lực từ dư luận, cho rằng quyết định như vậy là một trong những sai lầm đáng tiếc nhất của viện. Với nhiều người, “Shakespeare đang yêu” rất xuất sắc và trau truốt, song không thể tạo ám ảnh và sự xúc động sâu sắc như ứng viên còn lại.

“Giải cứu binh nhì Ryan” được cho là xứng đáng tượng vàng hơn?
“Giải cứu binh nhì Ryan” được cho là xứng đáng tượng vàng hơn?

22

Ngay đề cử Oscar 83 năm nay cũng là gây nhiều bất ngờ và sự  phản đối, khi mà siêu phẩm Inception của đạo diễn tài năng Christopher Nolan, với rating 9/10, lại hoàn toàn mất hút trong hai hạng mục quan trọng Đạo diễn xuất sắc và Nam diễn viên chính xuất sắc dành cho Leonardo Di Caprio. Nhiều người còn bức xúc nói “Này Viện hàn lâm, nếu Christopher Nolan không được đề cử thì năm nay chẳng có Oscar!”.

25

26
Không có đề cử cho Christopher và Leo ư???

Dẫu sao, Nghệ thuật là một lĩnh vực khó phân định rạch ròi đúng sai, bởi lẽ sự cảm thụ của mỗi người đều khác. Cho dù sự lựa chọn của Viện Hàn lâm có hợp lòng dân hay không, thì việc Viện luôn cố gắng thoát ra khỏi thị hiếu số đông, giữ nguyên lập trường và tính nghệ thuật cho giải thưởng là một điều nên ghi nhận. Và cũng cứ phải công nhận đi, dù phim Oscar đôi khi khó hiểu, bị dân tình thờ ơ, hay bị coi là không xứng đáng đoạt giải… nhưng những bộ phim đã “qua tay” Oscar đều là những tác phẩm đỉnh cao, rất đáng thưởng thức.

Đã từ hơn 80 năm nay, Oscar trở thành dấu đỏ danh giá nhất, cho thấy một tác phẩm được công nhận đạt tới đỉnh cao của nghệ thuật. Dù còn gây một số tranh cãi, song uy tín của Oscar chưa bao giờ giảm sút, và nó vẫn thu hút hàng vạn người đổ về kinh đô điện ảnh, biết bao nhiêu nhà báo trực chờ tại nhà hát Kodak trong đêm trao giải để chụp cho được một bức ảnh quý giá. Hiệp sĩ Oscar vì thế, luôn luôn là biểu tượng cao quý và đáng ước mơ  nhất cho tất cả những ai đam mê và đang cống hiến hết mình cho Nghệ thuật thứ Bảy.

Dạ Ly

Advertisements

One thought on “Tán chuyện về Oscar

You must be having some interesting thoughts. Tell me here

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s